Goedkope autobrandstof uit CO2, zonlicht en bacteriën, zonnebrandstof! dat is de belofte waarmee onlangs het Amerikaanse bedrijf Joule naar buiten is gekomen. Het gaat hier niet om bio-ethanol, er komen geen planten of wieren aan te pas, de omzetting in brandstof gaat, aldus de fabriek in oprichting, rechtstreeks. In een reactievat met brak water worden speciale bacteriën, ‘gevoed’ met geconcentreerde CO2 en als de zon daarbij schijnt maken de micro-organismen ethanol en later wellicht ook ook andere chemicaliën zoals benzine. Het zou allemaal moeten kunnen voor 50 dollar per barrel (op het moment van schrijven staat de olieprijs op 64 dollar per barrel). In 2010 zou de proeffabriek moeten draaien.

Biobrandstoffen staan al een tijdje in de belangstelling en niet onverdeeld gunstig. De eerste generatie werd gemaakt van gewassen die de armen van deze wereld als voedsel gebruikten of werden verbouwd op gronden die voor de voedselproductie nodig waren, of waar oerwouden hadden gestaan.  Al snel riepen de groenen hierover moord en brand, gemakshalve negerend dat de hele biobrandstoffenhype door hen zelf in gang was gezet. De tweede generatie biobrandstoffen concurreert niet meer met de voedselproductie en baseert zich op bijvoorbeeld zeewier en afvalstoffen uit de landbouw. Maar het valt nog te bezien of dit een echt grote vlucht zal nemen aangezien er over de milieuvriendelijkheid twijfels bestaan en er niet zonder subsidie gewerkt kan worden.

Het bedrijf Joule (website) beweert nu zonder die plantaardige grondstoffen rechtstreeks uit CO2 brandstof te kunnen maken. Dat gebeurt via een vorm van fotosynthese door bacteriën. Het bedrijf wil niets vertellen over die bacteriën maar in dezelfde periode dat het nieuws over het Joule bedrijf naar buiten kwam verschenen er berichten dat men er aan de Harvard universiteit in geslaagd is om bacteriën dramatisch veel sneller dan vroeger zo te manipuleren dat ze chemicaliën op bestelling leveren. In plaats van jaren duurt het nu dagen. In dit bericht gaat het weliswaar over de antioxidant lycopeen, maar één van de uitvinders, Harvard-professor George Church is ook actief binnen Joule, en het moet wel heel gek lopen wil hier niet sprake zijn van een overeenkomstige technologie. Men beweert ook vol trots dat men allerlei chemicaliën kan maken. 

De productie methode die Joule/Church heeft ontwikkeld heeft geen constante toevoer van water nodig en heeft tien maal zo weinig grond nodig dan de gebruikelijke biobrandstoffen (die immers van land- tuinbouw afhankelijk zijn). Het bedrijf beweert bovendien modulair te kunnen werken: het is niet per se nodig een grote fabriek te maken, je koppelt gewoon een aantal ethanol modules aan een afvalpijp van CO2 en je gaat ethanol produceren.

Is dit de ultieme groene droom of juist een nachtmerrie? De essentie van het project lijkt te zitten in het manipuleren van bacteriën, dat is waar de wetenschappelijke vooruitgang lijkt te zijn geboekt. Vervelend alleen dat vooral groenen zoiets helemaal niet als een triomf zien, maar veeleer als een bedreiging.  

CO2 in de atmosfeer is geen probleem (want CO2 is een belangrijke voedingsstof voor planten en van de temperatuursverhoging merken we weinig tot niets), maar in de politiek wordt daar helaas anders over gedacht. Tegen de achtergrond van de wereldwijde pogingen om CO2-productie te beperken en af te vangen kan het moeilijk of het bedrijf Joule gaat een gouden toekomst tegemoet: op deze manier kan er ten minste nog geld terugverdiend worden aan CO2 in plaats van dat het tegen hoge kosten diep onder de grond wordt begraven (zoals in Barendrecht op het programma staat).
Als alternatief voor gewone brandstof moeten we nog zien dat het zinnig is: 50 dollar per barrel is weliswaar aantrekkelijk, maar dit houdt waarschijnlijk geen rekening met de kosten van het afvangen uit de pijp van de CO2. Dat kost ook geld en verhoogt de prijs van de brandstof. De methode kan kolencentrales evenwel een stuk milieuvriendelijker maken ondanks dat  in de atmosfeer de CO2-concentratie waarschijnlijk toch zal toenemen omdat die ethanol en andere brandstoffen uiteindelijk toch weer verbrand zullen worden en als CO2 terug keren.

Er zijn dus nog veel vragen. Volgend jaar moet de proeffabriek gaan draaien en ondertussen wil Shell in Barendrecht tien miljoen ton CO2 opslaan. De bevolking vindt dat een slecht idee, maar wie weet gaan de ontwikkelingen zo snel dat Shell alsnog besluit om brandstof van die CO2 te maken.