. Het hoge niveau aan voedingsstoffen zoals fosfaat van de jaren ’70-’90 was niet natuurlijk en zelfs het resultaat van slecht milieubeleid. Klik hier voor de reactie hierop.
· Overbevissing is veel belangrijker voor de achteruitgang van de visbestanden. Klik hier voor de reactie hierop.
· Meer fosfaat staat gelijk aan meer vis? Heeft U bewijzen daarvoor?
Klik hier voor de reactie hierop.
. Fosfaattoediening leidt weliswaar tot meer algen, maar dat kunnen ook plaagalgen zijn, die leiden tot schuimlagen. Klik hier voor de reactie hierop.
. Het complexe zee-ecosysteem laat zich niet sturen. De zee is geen akker. Klik hier voor de reactie hierop.

· Het hoge niveau aan voedingsstoffen  zoals fosfaat van de jaren ’70-’90 was niet natuurlijk en zelfs het resultaat van slecht milieubeleid.
Het niveau aan voedingsstoffen in het Nederlandse kustwater in de jaren ’70-’90 was inderdaad sterk verhoogd boven de natuurlijke gehalten aan deze stoffen. Dat het milieubeleid zich daar zorgen over maakte was dan ook volledig terecht. Het ingezette beleid heeft echter van het begin af aan het risico gehad het kind met het badwater weg te gooien. In dit geval het afkappen van de onmiskenbare voordelen voor de visserij van dit sterk verhoogde niveau aan voedingsstoffen, in de vorm van ruim een verdubbeling van de visvangsten in de zuidelijke en centrale Noordzee. Het ging dan om vissoorten, die maximaal hadden kunnen profiteren van de door het hoge niveau aan voedingsstoffen sterk toegenomen voedselrijkdom in hun kinderkamers in het Nederlandse kustwater en de Duitse Bocht. In de Nederlandse kustwateren zelf leidde deze voedselrijkdom tot een sterk toegenomen productie aan schaal- en schelpdieren.
In plaats van uit te gaan van een redelijk niveau aan voedselrijkdom in het Nederlandse kustwater, waarbij het terugdringen van nitraat en fosfaat in natuurlijke verhoudingen zou kunnen verlopen, werd door het beleid gekozen voor een aanpak van alleen het fosfaatgehalte. Waar de fosfaattoevoer binnen een tiental jaren als gevolg van dit beleid ongeveer vijfvoudig verminderde, nam het nitraatgehalte in die periode slechts af met hooguit 30%. In het Nederlandse kustwater is daardoor een extreme onbalans ontstaan tussen de voedingsstoffen stikstof (o.a. nitraat) en fosfor (o.a. fosfaat).
Een veel beter milieubeleid zou zijn geweest het verminderen van het rond 1980 inderdaad extreem verhoogde niveau aan voedingsstoffen in het Nederlandse kustwateren tot niveaus, waarbij risico’s op ernstige verstoring van het ecosysteem uitgesloten zouden kunnen worden. Van een dergelijke evenwichtige benadering is echter tot op heden geen sprake geweest. Over slecht milieubeleid gesproken dus!

· Overbevissing is veel belangrijker voor de achteruitgang van de visbestanden.
In1975 vond te Århus in Denemarken een ICES Symposium plaats over de toen sterk toegenomen visvangsten in de Noordzee. Allerlei verklaringen werden aangesleept. Hier kon overbevissing natuurlijk moeilijk als oorzaak van de productieverhoging worden aangemerkt! NIOZ en RIVO onderzoekers wezen toen al op het verhoogde niveau aan voedingsstoffen als mogelijke oorzaak voor de toename van vis, garnalen en benthos. Maar dat vond geen enkele weerklank.
In 1995 vond te Århus een herhaling van het ICES Symposium uit 1975 plaats over veranderingen in de Noordzee, lees: het nu weer teruglopen van de visvangsten en visbestanden in de Noordzee. Een teleurstellend gebeuren met weinig deelnemers en nog minder nieuwe geluiden. Een verband tussen de achteruitgang van de visbestanden en het teruglopend niveau aan voedingsstoffen bleek ook deze keer weer buiten het denkraam van de meeste van de deelnemers te vallen. Terwijl dit al sinds 1990, toen ondergetekenden hierover op de ICES jaarvergadering in La Rochelle een bijdrage presenteerden, een “hot item” was. Er waren in Århus in 1995 slechts twee bijdragen over dit onderwerp. Hierin werd het verband getoond tussen het niveau van de fosfaatafvoer van de Rijn en de mosselproductie in de westelijke Waddenzee, respectievelijk de garnalenstand in het Nederlandse kustwater. Een dergelijk verband tussen voedselrijkdom en garnalen en mosselen werd kennelijk al wel als vanzelfsprekend gezien. Voor de visbestanden werd echter de achteruitgang vooral de overbevissing in de schoenen geschoven. Niet tegenstaande dat dit, gelet op de ontwikkelingen in visbestanden en vissersvloten, ook toen al zonder meer absurd was. Maar deze benadering is kennelijk tot in 2008 nog steeds populair!

· Meer fosfaat IS meer vis? Heeft U bewijzen daarvoor?

Wereldwijd heeft wetenschappelijk onderzoek glashelder gemaakt, dat overal in zee waar hoge gehalten aan voedingsstoffen aanwezig zijn, of dit nu in kustzeeën is of in gebieden op de volle oceaan waar vanuit de diepzee voedingstoffen aan de bovenste waterlaag worden toegevoerd, de biomassa aan vis en de daaruit resulterende visvangsten zeer hoog zijn. Het bekendste voorbeeld in dit verband is het visgebied voor de westkust van Zuid-Amerika (Peru), dat in normale jaren goed is voor de productie van ruim tien miljoen ton ansjovis. Valt de toevoer van voedingsstoffen uit de diepzee hier tijdelijk weg, in “El Niño” jaren, dan valt de stand en dus ook de vangst aan ansjovis gedurende die periode dramatisch terug. Ook onder door mensen gecontroleerde omstandigheden, in aquacultuursystemen, is zonneklaar aangetoond dat, met als grens de verstoring van de zuurstofhuishouding, voedselrijkdom en visproductie direct met elkaar verbonden zijn. Wetenschappelijk onderzoek waar het tegendeel uit zou moeten blijken bestaat volgens ons eenvoudig niet, behoudens dan wellicht op basis van onjuist gehanteerde modellen!

· Fosfaattoediening leidt weliswaar tot meer algen, maar dat kunnen ook plaagalgen zijn, die leiden tot schuimlagen.
Bij alle niveaus aan voedingsstoffen kunnen plaagalgen ontstaan. Dat was vroeger zo, en dat is ook nu het geval. Maar zelfs in de periode rond 1980 hebben zich op dit gebied absoluut geen rampen voorgedaan. Ook in de huidige situatie, net als trouwens in de situatie voor 1960, is de ontwikkeling van plaagalgen heel gewoon, inclusief het voorkomen van algen die op de kust tot schuimlagen leiden. Het dreigen met algenplagen en andere rampen in verband met de toevoer van voedingsstoffen naar zee kan door ons dan ook niet anders gezien worden, dan ordinaire bangmakerij!

· Het complexe zee-ecosysteem laat zich niet sturen. De zee is geen akker.
Als we er werkelijk van zouden kunnen uitgaan dat het complexe zee-ecosysteem zich niet laat sturen, dan kunnen we ook maar beter ophouden met dat via welk beleid dan ook te proberen, inclusief het daarbij behorende wetenschappelijk onderzoek. De zee is geen akker, maar kan nadrukkelijk wel een rijke natuurlijke hulpbron zijn voor de mens. Daar op voorhand van af te zien lijkt ons, gegeven de noden waar de mensheid mee te maken heeft, buitengewoon onverstandig!